Lekko oprószone mąką, delikatnie chrupiące, a zarazem idealnie miękkie ciasto w złocistej barwie… I do tego ten zapach… To nie przypadek, że domowej roboty chleby czy pizze smakują nam znacznie lepiej niż te kupowane w sklepach. Różni się bowiem sposób ich przygotowywania. Pasjonaci kulinarnych rarytasów powiedzieliby, że zasługą jest tutaj unikalna receptura — bez wątpienia mieliby rację — lecz profesjonaliści dodaliby też, że sercem każdej piekarni jest dobrze dobrany piec. Dzisiaj zajrzymy do jego wnętrza, by odkryć tajemnicę smaku i konsystencji, które przywodzą nam na myśl wypieki naszych babć bądź też prawdziwie domowych lokali.
Piec z prawdziwego zdarzenia — jaki powinien być?
Im lepsze warunki będzie miał zapewnione pieczony chleb, tym większą satysfakcję da przyszłym degustatorom. Tutaj można zatem rozwiać wątpliwości czy chleb można upiec w zwykłym, domowym piekarniku. Otóż można, lecz jego jakość może pozostawić wiele do życzenia. Najrozsądniejszym wyborem jest zakup specjalnego pieca chlebowego — najlepiej opalanego drewnem. Nada on pieczywu najwięcej aromatu, a przy tym zapewni właściwą temperaturę pieczenia.
Temat odpowiedniego pieca jest dość obszerny, dlatego że znaczenie ma nie tylko jego typ, ale też konstrukcja oraz wykorzystane do produkcji materiały. Najlepsze piece do pieczywa są w kształcie niewysokiej kopuły. Tym sposobem ciepło odpowiednio się kumuluje, a ciasto równomiernie nagrzewa. Piece chlebowe warto tworzyć z gliny lub cegły szamotowej — to materiały, które dobrze gromadzą ciepło. Jako zamknięcie pieca poleca się zastosować drzwiczki żeliwne w kształcie łuku.
Samo zamknięcie pieca to kwestia, którą również warto nieco rozwinąć. Drzwiczki bowiem nie służą wyłącznie temu, by zamknąć piec. Mają one też pomóc kucharzowi ocenić, czy jego danie jest już gotowe. Najlepiej sprawdzą się zatem drzwiczki z termometrem z sondą — ułatwią utrzymanie właściwej temperatury i tym samym przygotowanie przepysznej potrawy. Warto wybierać drzwiczki z szybą, aby mieć cały czas wgląd na to, jak wygląda ciasto.
Skoro jest piec, potrzebny będzie też komin oraz akcesoria do niego. Można więc pomyśleć o zaopatrzeniu się w żeliwne kratki wentylacyjne lub szybry, które ułatwiają utrzymanie żaru w palenisku. W razie chęci, do ozdoby pieca i podtrzymania ciepła wkładu, można wykorzystać też żaroodporne, żeliwne płyty o rozmaitych zdobieniach. Jest to już kwestia indywidualna. Podobne piece stosuje się zarówno w przypadku chleba, jak i pizzy. Różnica występuje w temperaturze pieczenia.
Jak sprawić, by się zarumieniła? — odpowiednia temperatura pieczenia
Odwieczne pytanie kucharzy, chcących podbić świat włoskim specjałem — „w jakiej temperaturze piec pizzę?” Ciekawostką jest, że najznakomitsi pizzermani to nie osoby, które doskonale wyrabiają ciasto czy znają dobry przepis — bo tego może się nauczyć praktycznie każdy. Mistrzem można natomiast nazwać osobę, która potrafi dostosować temperaturę pieczenia i kontrolować ją w zależności od umieszczonego w piecu dania. Wbrew pozorom nie jest to łatwe, dlatego że w piecach opalanych drewnem zazwyczaj nie używa się termostatów, a smak i aromat dania zależny jest od gatunku drewna, temperatury i czasu pieczenia.
Wielu kucharzy przyjmuje, że pizzę piecze się w nieco ponad 400, a niekiedy nawet w 500 stopniach Celsjusza. Inni twierdzą też, że absolutne minimum dla pizzy to 350 stopni. Jak więc łatwo zauważyć, wiele urządzeń elektrycznych, czy to domowych, czy nawet tych używanych w lokalach, nie jest w stanie dorównać temperaturą piecom chlebowym. To fundamentalny powód, przez który pizze nawet najlepszych kucharzy nie będą smaczne, jeśli ci nie będą dysponowali odpowiednim piecem. Jak to natomiast wygląda z chlebem?
Bochenek chleba czy też pszenne bułeczki dużo osób piecze w piekarniku. Jest tak dlatego, że zazwyczaj do przygotowania tego typu smacznego pieczywa wystarcza temperatura ok. 230 stopni Celsjusza. Urządzenia elektryczne dają więc radę, ale czy efekt satysfakcjonuje? Jak w przypadku pieczenia pizzy — dla mało wymagających osób taki chleb będzie odpowiedni — jednak kiedy spróbuje się pieczywa z prawdziwego, opalanego drewnem pieca chlebowego, już nigdy nie zapomni się tego charakterystycznego smaku i aromatu.
Znaczenie podczas pieczenia mają też naczynia, na których znajdują się nasze ciasta w piecu. Najodpowiedniejsze są takie, które równomiernie rozprowadzają ciepło. Tutaj z pomocą przychodzi płaska, żeliwna patelnia, na której można równo rozłożyć ciasto na pizzę. Z uwagi na właściwości żeliwa, temperatura będzie dokładnie taka sama na każdej części naczynia, w związku z czym pizza się równo upiecze.
Krótkim słowem podsumowania... — żadne urządzenie elektryczne nie jest w stanie zastąpić pieca chlebowego. Można go kupić lub zbudować samodzielnie. Łatwo znaleźć niezbędne elementy budowy: cegły, zaprawę czy żeliwne drzwiczki. Sam proces tworzenia takiego pieca opalanego drewnem również nie należy do najbardziej skomplikowanych. Efekt wizualny upieczonego w nim pieczywa z pewnością zadowoli niejednego miłośnika domowych wypieków, z kolei smak przypomni beztroskie lata dzieciństwa przy boku naszych babć... Smacznego!
