Wśród wielu osób można spotkać się z coraz większym zainteresowaniem tradycyjnymi sposobami przygotowywania posiłków. Oprócz powrotu do staropolskich przepisów czy dawno zapomnianych produktów niezwykle popularne staje się wykorzystywanie znanych niegdyś metod gotowania. Z tego też powodu spotkać można się z odchodzeniem od nowoczesnych naczyń kuchennych wykonanych ze stali czy ceramiki na rzecz tych wykonanych z żeliwa. Poza tymi używanymi typowo w domu swój renesans przeżywają również kociołki żeliwne, które mogą być wykorzystywane w plenerze – przydomowym ogrodzie, na biwaku czy imprezach kulinarnych na świeżym powietrzu. Jeśli również zapragnąłeś przekonać się o zaletach tego surowca, warto, abyś się dowiedział, jak prawidłowo z niego korzystać.
Przygotowanie kociołka do użytku
Po zakupie każdego naczynia żeliwnego należy je zawsze wstępnie przygotować do użytkowania oraz zabezpieczyć go przed rdzewieniem. W przypadku kociołków żeliwnych jest to równie ważne. Aby zapobiegać zbyt szybkiemu pojawieniu się uszkodzeń żeliwa, należy wykonać kilka czynności. Pierwszym krokiem jest delikatne umycie naczynia w czystej wodzie, po czym dokładne jego osuszenie. Po tej operacji należy posmarować kociołek cienką warstwą oleju spożywczego, najlepiej roślinnego. Aby nie wpływał on na aromat potraw, warto wybrać ten rafinowany, który nie posiada smaku oraz zapachu. Trzeba go nałożyć zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz garnka. Następnym krokiem jest wlanie do niego wody oraz umieszczenie go nad żarzącym ogniskiem. Postępowanie to nazywa się inaczej wypalaniem i powinno trwać mniej więcej 30 minut. Po tym czasie, gdy palenisko oraz naczynie samoczynnie ostygną, należy wylać z kociołka wodę, oraz dokładnie go wytrzeć.
Jak poprawnie czyścić żeliwne naczynie?
W celu usunięcia resztek jedzenia po gotowaniu w kociołku należy również ściśle przestrzegać zasad należytego czyszczenia żeliwa. Przede wszystkim trzeba wystrzegać się wszelkich, powszechnie stosowanych detergentów. Dla żeliwa, którego konserwuje się olejem roślinnym, agresywne substancje odtłuszczające sprawią jedynie, że surowiec ten łatwiej wchłonie wilgoć. Jednakże podczas gotowania nad ogniskiem często zdarza się, że coś się przyklei do ścianki kociołka. Aby skutecznie usunąć takie zabrudzenia, można wykorzystać piasek bądź sól. Po dokładnym wyszorowaniu naczynia na koniec można je przepłukać wodą, wysuszyć oraz posmarować olejem.
Prawidłowe użytkowanie żeliwa
Aby odpowiednio zadbać o kociołek, należy pamiętać, że przeznaczony jest on wyłącznie do przyrządzania potraw, jednak absolutnie nie można w nim ich przechowywać. Dlatego też, aby zminimalizować ryzyko rdzewienia naczynia, zaraz po jego ostygnięciu należy go opróżnić, wyczyścić i wysuszyć oraz niezwłocznie zakonserwować olejem. Co ważne, w żadnym wypadku nie wolno przyspieszać procesu stygnięcia naczynia i rozgrzanego np. zalewać zimną wodą. W ten sposób można spowodować nieodwracalne zniszczenie kociołka, ponieważ żeliwo nie jest odporne na szok termiczny, wywołany nagłym obniżeniem się temperatury.
Konserwacja oraz przechowywanie
Dlaczego zabezpieczenie olejem jest tak ważne? W przypadku żeliwa jest to istotne z tego względu, iż tłusta warstwa powoduje, że płyny obecne w przygotowywanych potrawach nie wnikają w strukturę żeliwa. Należy pamiętać bowiem że na pierwszy rzut oka lity materiał, jakim zdaje się być żeliwo, posiada również pory i naturalne pęknięcia. Pokrywanie olejem żeliwa po każdym umyciu powoduje, że te zagłębienia wypełniane są przez bezpieczną dla metalu substancję. Dzięki temu wilgoć nie oddziałuje negatywnie na kociołki żeliwne.
Dlatego też, aby być pewnym, że zawsze chronimy je w odpowiedni sposób przed każdym ich użyciem, należy zbadać, czy powierzchnia żeliwa nie jest zbyt sucha. W przypadku braku odpowiedniego natłuszczenia trzeba ponownie je posmarować olejem nawet bezpośrednio przed gotowaniem. Dla spotęgowania efektu najlepiej użyć większej ilości produktu i pozostawić kociołek na 20-30 minut, po czym usunąć jego nadmiar. Aby dodatkowo zapobiegać rdzewieniu naczynia, należy przechowywać je w suchym pomieszczeniu. Dodatkowo najlepiej nie zamykać kociołka pokrywką.
Pomimo że użytkowanie kociołków żeliwnych może wydawać się dość problematyczne, to nie zraża to fanów potraw w nich przygotowywanych. Coraz bardziej popularne spędzanie wolnego czasu na świeżym powietrzu oraz próbowanie tradycyjnych i pożywnych potraw powoduje, że naczynia z żeliwa przeżywają istny renesans. Dlatego też jeśli zdecydowaliśmy się na kupno takiego kociołka, należałoby wiedzieć, jak się z nim obchodzić, przede wszystkim po to, aby służył latami.
